Jadid Online
جدید آنلاین
About us Contact us تماس با ما درباره ما
گرجی تباران ایران


گرجی تباران ایران
علی عطار
 

در بین اقوام گوناگون ساکن ایران شاید گرجی های فریدن، در نزدیکی اصفهان، یکی از ناشناخته ترین آنها هستند. گرجی ها در زمان سلسله صفویه  به اسارت گرفته شده و پس از انتقال به ایران در نواحی مرکزی کشور اسکان داده شدند.

براساس نوشته های مورخین و سیاحان آن زمان حدود دویست هزارگرجی  اسیر با پای پیاده از گرجستان تا ناحیه اصفهان رانده شدند. بخشی از گرجی ها که ابتدا در شهر اصفهان، سپس در شهر تازه تاسیس نجف آباد ساکن بودند، بعد ها روانه نواحی غربی تر یعنی فریدن و فریدون شهر امروزی شدند.

به نظر می رسد که گرجی ها، نه همچون ارامنه که با حفظ دین خود بیشتر به حرفه های ساده پرداختند، بيشتر به امور نظامی علاقه مند بودند. برخی از آنها پس از پذیرش اسلام به شغل های بالای نظامی و حتی فرماندهی و حاکمیت استان های کشور رسیدند.

گفته می شود که در زمان صفویه بیش از چهل حاکم گرجی الاصل وجود داشته است. سهیم بودن گرجی ها در قدرت تا زمان افشاریه و زندیه و حتی تا دوره قاجاریه ادامه داشته است. به نظر می رسد که گرجی های اولیه هویت خود را بیشتر در شراکت در قدرت سیاسی با صفویان ترک تبار یافتند.

ظاهرا با شکستی که گرجی های سرکش از لشکر کریم خان زند خوردند، موقعیت اجتماعی سیاسی خود را ازدست داده و از آن پس در روستاهای اطراف فریدون شهر امروزی به کارهای ساده کشاورزی و دامداری مشغول شدند.

کوه سیخه یا سیخک که بین فریدون شهر وروستای چغیورت، یکی از روستاهای مهم گرجی نشین امروز ایران، واقع شده، محل تار ومار کردن گرجی ها توسط لشکر کریم خان زند است. این محل برای گرجیان امروز از یک سو نماد مقاومت و سرکشی نیاکانشان و از سوی دیگر نماد جبر و زورگوئی امرای ایرانی است.

شناخته شده ترین گرجی ساکن ایران الله وردی خان است. وی که از خاندان اوندیلادزه، از ثروتمندان و زمین داران  آن زمان بود در جوانی دربرابر سی سکه طلا به فروش رسید و بعد از اینکه چندین بار در معرض خرید و فروش واقع شد به دربار شاه طهماسب صفوی راه یافت.

الله وردی خان نه تنها بعنوان جنگجو و فرمانده نظامی  شناخته شده، بلکه خدمات فرهنگی و عمرانی او نیز با تاریخ ایران رقم خورده است. پل مشهور سی و سه پل در اصفهان که یکی از شاهکارهای معماری ایران است به دستور و با هزینه وی ساخته شد.

گرجی های امروز فریدن و فریدون شهر عمدتا در هفت روستا پراکنده اند که تعداد آنها هر روزبه دلیل مهاجرت به شهرها کمتر می شود. شهرک یزدان شهر در حاشیه شهر نجف آباد نیزازمناطق مهم گرجی نشین امروز محسوب می شود.

علاوه بر آن گرجی ها در شهرهای دیگر ایران بخصوص اصفهان و تهران بطور پراکنده زندگی می کنند و برخی از آنان از تحصیل کردگان و متخصصین برجسته هستند. گفته می شود که تعداد با سوادان و تحصیل کردگان گرجی به نسبت جمعیت آنها بسیار بالاست.

از فرهنگ قدیم گرجی ها امروز تنها زبان آنهاست که هویت قومی آنان را مشخص می سازد. نوعی سقف خانه و نوعی فرش که در ناحیه فریدون شهر و بخصوص در چغیورت به طرح گرجی معروفند، امروز دیگر به ندرت ساخته و بافته می شوند.

کوشش برای آموزش زبان و الفبای نیاکان که با زبان و خط گرجی متداول در فریدن متفاوت است نیزدر این روزها طرفدارانی دارد. در فریدون شهر مغازه هایی یافت می شوند که تابلو آنها به دو خط فارسی و گرجی نوشته شده است.

پس از فروپاشی اتحاد شوروی ارتباط اقتصادی و اجتماعی بین گرجی های ایران و کشورگرجستان افزایش یافته است.

دو گزارش مصور اين صفحه در بازدید از فریدون شهر و روستاهای گرجی نشین چغیورت و داشکسن و در گفتگوبا باشندگان آنها تهیه شده است.

گزارش اول نگاهی است گذرا به اسکان گرجی ها در ایران، پیدایش روستای چغیورت و وضع امروزین آن.

دومین گزارش در باره دو جوان ورزشکار گرجی است که به یاد نیاکان اسیر خود از زادگاهشان داشکسن تا تفلیس پایتخت گرجستان را پیاده طی کرده اند.

بدون اطلاعات و یاری سعید مولیانی، پژوهشگر گرجی تبار تهیه این گزارش ها امکان پذیر نبود.

کیفیت نامطلوب بعضى از تصاوير به دلیل کهنگی آنهاست.

 Flash برای نصب نرم افزار فلش اینجا را کلیک کنید

 

 

22/08/2008
ارسال مطلب

نظر شما

در صورت تمايل نام خود را بنويسيد
در صورت تمايل نشانى ايميل خود را بنويسيد. نظر شما پس از ويرايش منتشر خواهد شد.
- احسان کاظمى، 2008/11/12

سلام بر آقای عطار عزیز
بسیار سپاسگزارم از این مقاله و امیدوارم موفق باشید.

- حسینی - از فریدونشهر، 2008/11/11

با سلام
من یکی از گرجیان ایران زمین هستم. من به نمایندگی از تمام قوم شریف گرجی در ایران اعلام می کنم که ما افتخار می کنیم که مسلمان هستیم و در کشوری زندگی می کنیم که برای اقلیت ها آزادی وجود دارد.
قوم گرجی بر خلاف سایر اقلیت ها به محض ورود به ایران دین مقدس اسلام را پذیرفت و آن را حفظ کرد .
ما تا ابد زبان و فرهنگ خود را حفظ خواهیم کرد و به لطف خدا سعی می کنیم خود را به تمام ایران بشناسانیم. گرجی همیشه گرجی می ماند و به زبان و فرهنگ خود افتخار می کند.

- راحله، 2008/11/08

سلام .منم چند سالی فریدونشهر دانشجو بودم خداییش مردم بسیار مهربان و دوست داشتنی هستند.آنقدر از اون سالها خاطره خوش دارم که هر موقع با دوستانم جمع می شیم محاله یادی از اون روزها و خاطراتش مردم مهربانش دوستای گرجی زبانمان و همچنین مناظر خیلی زیبا و دیدنیش نکنیم.برای همه شما دوستان آرزوی سربلندی و موفقیت دارم. با تشکر

- ميلاد، 2008/11/05

سلام خدمت تمامي عزيزان .
از بودن گرجي هايي در اصفهان مطلع بودم اما عزيزان گرجي هاي گرجي محله بهشهر رو فراموش نكنيد . آنها هم با شما ها هستند . موفق باشيد دوستان عزيز .

- رحيمي، 2008/11/03

ما گرجي هستيم وگرجي ميمانيم.عشق وعلاقه ما به اين زبان و اين فرهنگ نبايدازبين برود.بياييد ونگذاريم اين موهبت الهي ساده از دست فرزندانمان خارج شود.

- B/R، 2008/11/02

من دختری20 ساله -فارس- ساکن اصفهان- دانشجوی تهران-برای تفریح وحس طبیعت وشنیدن گویش زیبای گرجی در هر سال حداقل دو بار به اتفاق خانواده به فریدونشهر سفر می کنم .مردم با حالش واقعا دوست داشتنی و مهربانند همین علاقه باعث نامزد شدن من با یکی از خواستگارهای گرجى و موفقم در اصفهان شد.

- ali، 2008/10/21

fekr nemikonam aslan in davaye kojayee boodan , va inke che kasani , key joze iran shodan manteghi bashe , aslan shoma be koja migid iran ? fekr nemikonid hezaran hezar saal hast ke aghvaame mokhtalefi bedoone vojud dashtane naame iran kenare ham zendegi mikardan, farhangiro tashkil dadan, shahr be shahr kami avaz mishode ... ey baba ye kam fekr konid ina hamash harfe ...

- غلامحسین سپیانی، 2008/10/21

با تشکرو نقدیر

- یک کاربرleila، 2008/10/15

Az tamame gorjihaye iran mesle khodam khahesh mikonam ke dar hefz va mandegariye in zaban kootahy nakonand.

- david gogichashvili، 2008/10/13

ba salam be tamamie gorji zabanane iran ba omid va arezoie zendegie behtar baraie tamame kasani ke khod ra gorji minamand nazare man dare rabete ba zaban va farhange gorji in ast ke tamame an kasani ke khod ra gorji midanand ba sai va talash in zaban ra ke tanha hoviate be ja mande az naslhaie pishine ma ast be kodakan va naslhaie badi khod amozesh dahand:-)

- بیا د وطن، 2008/10/09

سلام به تمامی مردم ایران زمین امیدوارم که حالتون خوب باشه .من یک گرجی هستم که ساکن اصفهانم. کاملا تصادفی به این سایت امدم .صحبت از قو می که در طول حیا ت خود همیشه مورد هجوم اقوام بیگانه قرار گرفته و هیچگاه نتوانسته از زیاده خواهی دشمنان خود در آرامش بسر ببرد و همیشه مورد هجوم ایرانیها و عثمانیها و روسها و رومیها قرار گرفته آسان نیست. گرجستان و گرجیها از هیچ یک از دشمنان خود خیری ندیده اند. جز قتل و آوارگی و ویرانی و اسارات به گرجیها چیزی هم رسیده؟ اینها همه فرهنگی است که دشمنان در طول تاریخ برای گرجستان و گرجیها به ارمغان آوردند .چه بگویم از دلم که خون ...........ایرانیها شما برای ما چه کردید که ادعا میکنید گرجستان جزئی از ایران بوده ؟ حملات شما حکم حملات مغولهاست....................didikhar didi magari guli itsotskhlet mudam kartveli sulit................به امید بازگشت به وطن

- ، 2008/10/03

گرجی ها همانند ارمنی ها و لک ها از قفقاز توسط یهودیها به ایران آورده شده اند.لکها به طور کلی زبان و فرهنگ قفقازی خود را فراموش کرده اند.گرجی ها دین خود را تغییر داده اند.فقط ارمنی ها تا حدودی هویت خود را حفظ کرده اند.
روستاهای گرجی نشین که زبان گرجی را فراموش کرده اند:
گرجی محله:سدن رستاق کرد کوی-آمل-قره طقان بهشهر
گرجی کلا: اسپیور و شوراب ساری
گرجی سرا:لنگا تنکابن
گرجی خیل:پل سفید سواد کوه
گرجی آباد:بابل
عباس آباد شاهرود
و...

- یک کاربر، 2008/09/24

zende bad iran va gorjestane aziz

- یک کاربر، 2008/09/13

همه از وجود گرجیان در ایران مطلع نیستند و اگر هم باشند آنها را غریبه حساب نمی آورند.در ضمن ارتباط فرهنگی مذهبی گرجیان اصفهان به سایر ایرانیان بارها محکمتر از گرجستانی هاست. در ضمن قوم ایرانی تبار اوستیایی از سال 1992 بخشی از گرجستان شده و آنها نمیخواهند اینرا قبول بکنند. (آغا محمد خان ایرانی نبود از اغوزهای کوچ نشین حوالی ایروان بود) هیچ تعصبی به ایران نداشت سربازهاش هم ایرانی نبودند.او ایران را هم متصرف شد.

کریمخان هم با گرجی ها دشمن نبود بفکر تمامیت ارضی خودش بود.آنزمان فدرال سیستم درکار نبود.

در ضمن در 200 سال اخیر کدامین ایرانی گرجی رو غیر ایرانی بحساب آوردن؟

- یک کاربر، 2008/09/06

والله تااونجا که ما یزدانشهر را دیدیم لره. بیشتر شبیه ده لران است تا گرجى نشینها.

- سعید مولیانی، 2008/09/04

من میخواهم در ابتدا از تمام انسانهای محقق و بخصوص آقای عطار تشکر کنم خداوند خلقت انسانها با زبانها و رنگهای مختلف را از نشانه های قدرت حود فرموده و تدبر در این امر براستی انسانها را متحیر میکند من میخواهم جواب چند سوال را بدهم 1- گرجستان متعلق به امپراطوری های ایران بوده و نه ایران و به حداقل 20 دلیل علمی میتوان این موضوع را ثابت کرد2- مساله اوستیا با این امر بسیار فرق دارد چرا که در بین گرجیان ایران کسی طالب استقلال و این حرفها نیست. اگر قرار باشد اوستیا و هر قومی در هر جایی کشور تشکیل بدهند میدانید در دنیا چند کشور خواهیم داشت و در ایران چقدر-ضمنا گرجی ها حاضرند بیشترین امتیازات را در خصوص فدرالی شدن بدهند یادمان نرود روسیه به اصطلاح حامی استقلال با چچن چه کرد.

- موليانيان، 2008/08/31

با تشكر از گزارش شما
منتظر گزارش‌هاي بيشتر شما از گرجيان و شهر فريدونشهر هستم.

- یک کاربر، 2008/08/27

دیدن و شنیدن این گزارش مانند خواندن یک کتاب بود. درجواب دوستانی که کم و بیش درباره این گزارش تعصب نشان داده اند باید گفت بهرحال باید پذیرفت که این گزارش از زبان یک پژوهشگر گرجی تبار نقل شده است و بعید به نظر می رسد واقعیت ها کتمان شده باشد.

- یک کاربر، 2008/08/27

به نظر می رسه که افراد گرداننده این سایت هم به دنبال اهداف انسان دوستانه و مسالمت امیز نیستند چون فقط نظرهای خاصی رومنتشر می کنن. امان از این تعصبات قوم و قبیله ای بچه گانه!

- یک کاربر، 2008/08/26

گزارش بسیارزیبایی بود

- یک کاربر، 2008/08/25

اغا محمد خان اصلا یه سفاک و جانی بوده. مگه به کرمانیهای اون زمان رحم کرد مگه زنهاشون رو به سپاهیانش نبخشید و بچه هاشونو به بردگی نگرفت. چشم و چار اون بدبختارم دراورد. به لطفعلی خان بیچاره که خیلی هم تو تاریخ ازش خوب گفتن و حتی استخوانهای کریمخان زند هم رحم نکرد.از این ادمهای جانی تو بقیه قوم قبیله ها هم میشه پیدا کرد.حالا هم اگر واقعا گرجی های ایران تعلق خاطرشون به کشور مادریشون بیشتره خوب بهتره اونجا زندگی کنن وگرنه در ایران ودر کنار سایر اقوام ایرانی به حساب میان و یکی از صاحبان این مملکت.
در ضمن طبق اسنادی که من خودم در کلیسای وانک اصفهان دیدم شاهان صفوی وکریمخان و... از ارامنه حمایت هم می کردن و اصلا اونها رو به خاطر مسیحی بودن ازار نمی دادن حالا چرا در مورد گرجی ها فرق کرده قضیه؟!
استقلال حق هر قومی است و انشاالله ایران ما هم روزری فدرالی اداره بشه ولی حالا چرا توی قرن بیست و یکم گرجیها نمی ذارن اوسیتیا مستقل باشه؟

- هیچ کس، 2008/08/25

تا کی می خواهید ایران ایران کنید؟ بابا دست بردارید. گرجی ها هم یک ملت آزاد با فرهنگ متفاوت هستند که نه از ایرانی ها و نه از رومی ها و نه از روس ها خیری ندیدند. حالا می خواهند مستقل باشند. گرجی ها خیلی از ایرانی ها هم دل خوشی ندارند. هنوز حمله وحشتناک آغا محمد خان قاجاروتعداد چشم هایی را که ایرانی ها در آوردند بخاطر دارند. بعد هم کدام همزیستی مسالمت آمیز؟ یادتان رفته در تاریخ ایران چه بلایی بر سر اسماعیلی ها بابی ها بهایی ها زرتشتی ها یهودی ها مسیحی ها و سنی ها آوردند.

- یک کاربر، 2008/08/24

rostay bazehor byn rahe mashhad turbate hydri mahal sokoonat yek ghome gorje ast ke ba zabane gorji sohbat mikonand ziba va bland ghamat hastand va abbas abad byne shahrod va sabzevar

- یک کاربر، 2008/08/24

ای کاش علت حمله شاهان صفوی و کریمخان زند رو به این گرجیان عزیز و محترم هم بنویسید.

- یک کاربر، 2008/08/24

برای من یک سوالی پیش امده که ممنون میشم جواب بدید: مگه از زمانهای بسیار دور(هخامنشی وساسانی) و همینطوردر زمان صفویه قسمتی از گرجستان که شامل پایتختش تفلیس هم میشده جزو ایران نبوده است؟!
این قسمت در زمان قاجار و با عهد نامه گلستان از ایران جدا شد. در ضمن اون سنگ حجاری شده در فیلم مربوط به ابتدای دوران داریوش هخامنشی است که شورشیان رو سرکوب کرده.

- یک کاربر، 2008/08/23

سپاس بسیار از تهیه کنندگان این گزارش آموزنده. آقای عطار عزیز، آیا این امکان وجود دارد که آدرس ایمیل آقای سعید مولیانی را برای علاقه مندان به تماس با او روی وب سایت پست کنید.
قربان شما
علیرضا عباسی، دانشگاه مریلند، آمریکا

جديدآنلاين: آقاى عباسى عزيز،
نشانى ايميل شما براى آقاى عطار ارسال شد تا با شما تماس بگيرند.

- یک کاربر، 2008/08/23

هرچه مقاومت کردم نشد و وسوسه ی نوشتن رهایم نکرد. سپاس از گزارش های بسیار خوب و سالم شما.
هر چه بیشتر و بهتر به ماهیت فراقومیتی ایران فکر کنیم و با ریزه اطلاعات بسیار مهمی از این دست آشنا بشویم درک بهتری از تعامل با هموطنان مان خواهیم داشت. زیبایی ایران همیشه درهمین گونه گونی اقوام بوده است. کودکی من در تهران پراست از آواهای زیبای همسایگان ارمنی و همشهری های کلیمی و کرد و ترک و زرتشتی و همگی هموطن و ایرانی. چه اهمیت دارد که هرکدام از چه زمان به این خاک پیوند خورده ایم، مهم این است که بدانیم که همگی همراه و هم پیمانیم در سرنوشتمان و باید که بسازیم پیرامون مان برای خودمان و فرزندانمان. و باز البته که بسیار مهم است که تاریخمان را بدانیم و چه بهتر که از زبان خودمان تا بیگانه.

- ناصر دستیاری، 2008/08/23

چه گزارش زیبا و آموختنی ای و چه سفر پیاده حماسه ای. مرا بیاد سفر خاطره انگیزم به گرجستان انداخت. افسوس که این آب و خاک رهایی از دست جنگ و ویرانی نداشته و هم اکنون نیز در شعله های آتش و ناآرامی می سوزد.

- یک کاربر، 2008/08/22

ashkhye ma ra dar avard in gozaresh zibaye shoma.